ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮೊಗಾಳ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಮಿತ್ರಾಂನೊ

ಏಕ್ ಲ್ಹಾನ್ ಪುಸ್ತಕ್, ‘ಸೊಂಶಾಚೆ ಕಾನ್’ ಮ್ಹಾಕಾ ತುಮ್ಚೆ ಮುಕಾರ್ ಉಬೊ ಜಾಂವ್ಚೊ ಸಂದ್ರಾಪ್ ದಿತಾ.  ಹೆ ಕಾನ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಆನಿ ತಾಂತ್ಲ್ಯಾ ತಾಂತುಂ ಸೊಂಶಾಚೆ ಕಿತ್ಯಾಕ್?  ಹ್ಯಾ ಸವಾಲಾಂಕ್ ಹೊ ಮ್ಹಜೊ ವಿವರ್:

ರಚ್ನೆಚ್ಯಾ ಜ್ಯಾ ಸುಳಿಗೊಂದೊಳಾಂತ್ ಘುಸ್ಪೊಂಚ್ಯಾಂನಿ, ತಾಂಣಿ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಕರ್‍ಚ್ಯಾ ವಸ್ತುಂಕ್ ಅನ್ಭೊಗಚ್ ಕಚ್ಚಾಮ್ಹಾಲ್.  ಸೈಂಭಾನ್ ತಾಂಕಾಂ ಹೆ ಅನ್ಭೋಗ್ ಭೊಗುಂಕ್ ಇಂದ್ರಿಯಾಂ ದಿಲ್ಯಾಂತ್.  ಪುಣ್ ಮನ್ಶಾಚಿಂ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಾಂ ಸೈಂಭಾನ್ ದಿಲ್ಲೆಬರಿಚ್ ಉರೊಂಕನಾಂತ್.  ವಿಕಾಸಾಚ್ಯಾ ಕರ್ಮಾಂನಿ ತಾಂಕಾಂ ಆತಾಂಚೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಕ್ ಹಾಡ್ನ್ ಪಾವಯ್ಲ್ಯಾಂತ್.  ತಾಂಚಿ ಧಾರ್ ಆತಾಂ ಬಡ್ಡ್ ಜಾಲ್ಯಾ.  ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಗಿದಾಚ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂಕ್ ಆಸಲ್ಲಿ ಧೊಮೊಸ್ ಮನ್ಶಾಚ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂಕ್ ನಾ.  ಸುಣ್ಯಾಚೆಂ ನಾಕ್ ಮನ್ಶಾಚ್ಯಾ ನಾಕಾ ಪರಸ್ ಬಳಿಷ್ಠ್ ಆಸಾ.  ಜಿಬೆಚೆಂ ತ್ರಾಣ್ ರಾಂದ್ಪಾಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾನ್ ಮೊಡ್ಲಾಂ.  ಸ್ಪರ್ಶಾಚೊ ಪರಿಣಾಮ್ ಭಾಸಾರ್ ಘಾಲ್ಚ್ಯಾ ಪರಸ್ ಮೊಸಾರ್ ಘಾಲ್ತಾ.

ಎಕ್ಸುರಿಂ ಹಿಂ ಇಂದ್ರಿಯಾಂ ಅಸ್ಕತ್ ಆನಿ ಬಾವ್ಡಿಂ, ಎಕಾಮೆಕಾಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾಂತ್ ಸಮಾಧಾನ್ ಜೊಡ್ತಾತ್.

ಕಾನ್ ತಶೆ ನ್ಹಯ್.  ವಿಕಾಸಾಚ್ಯೊ ಧಾಡಿ ತಾಣೆ ಮಾತ್ರ್, ಯೆದೊಳ್ ಸೊಸುನ್ ಘೆತ್ಲ್ಯಾತ್.  ಮನ್ಶಾಚೆ ಕಾನ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತೆ ಅಸ್ಕತ್ ಆಸ್ತಿತ್.  ನಿತ್ರಾಣ್ ಆಸ್ತಿತ್.  ಪುಣ್ ತೆ ರಚ್ನೆಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಕ್ ಅತೀ ಗರ್ಜ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಎಕ್ಸುರಪಣಾಕ್ ಕಶೆ ಸೊಸುನ್ ಆಸಾತ್!  ಜಲ್ಮನಾತಲ್ಲ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್ ದೊಳೆ ಕುಡ್ಡೆ ಆಸ್ತಾನಾ; ನಾಕ್ ನಿರ್ಜೀವ್ ಆಸೊನ್ ಪರ್ಮಳ್ ಆನಿ ಘಾಣಿಕ್ ವೊಳ್ಕೊಂಕ್ ಸಕನಾತ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್; ರೂಚ್ ಅರನಿದೆಂತ್ ಫಿಛಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ತಾನಾ ವಾ ಉಸ್ಮಡ್ಚಿ, ಆಪಡ್ಚಿ ಸಕತ್ ಕಾಯಿಂಚ್ ಭೊಗುಂಕ್ ಸಕನಾತಲ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಿಂ - ಕಾನ್ ಮಾತ್ರ್ ಆವಯ್ಚ್ಯಾ ಗರ್ಭಾಂತ್ಲೆ ಬಂಧಖಣಿಂತ್ ಥಾವ್ನ್, ಭಾಯ್ಲ್ಯಾ ಭಾಯ್ರ್ ಬಾಪಾಯ್ಚೆ ಸುಸ್ತ್ ಸುಸ್ಕಾರೆ ವಾ ಹಾಂಶೆ ಗುಪೀತ್ ಆಯ್ಕತಾಲೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಆಮಿ ಜೇಂಯ್ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಕರ್‍ತಾಂವ್, ತೆಂ ಪುರಾಯ್ ಆಮ್ಚೆ ಅನ್ಭೋಗ್ ಚಾಳ್ತಾಂ ಚಾಳ್ತಾನಾ ಆಮಿ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಕರ್‍ತಾಂವ್ ಮ್ಹಣ್ ಎಕಾಮೆಕಾ ಸಾಂಗತ್ ಆಸ್ತಾಂವ್.  ಮಾನಿನಾಸ್ತಾಂ ರಾಂವ್ಚೆಂ ಹೆಂ ಮ್ಹಜೆಂ ಸಾಧನ್ ನ್ಹಯ್.  ಫಕತ್ ಉಪ್ಕಾರಿ ಮನಾನ್ ಕಾನಾಂನಿ ಜೆಂ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಕೆಲಾಂ ತೆಂ ಪಾಚಾರ್‍ಚೆಂ ಮ್ಹಜೆಂ ಹೆಂ ಸಾಧನ್.

ದೊಳೆ ಫೊಡ್ಚ್ಯಾ ಮೊಳ್ಬಾಥಾವ್ನ್ ಆಳ್ಶಿ ಫಾಂತೆಂ ಜಾಂಬಾಯ್ ದಿತಾ.  ಭೋವ್ ಥೊಡೆಂ ಹಾಂತುಂ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಆಸಾ ಆನಿ ಹುಂಗ್ಚೆಂ ತಸಲೆಂ ಕಾಯಿಂಚ್ ನಾ.

ರೂಚ್ ಆನಿ ಸ್ಪರ್ಶ್ ವೊಲಿಂಚ್ಯಾ ಜೀವ್ ನಾತಲ್ಲೆ ಉಬೆಂತ್ ಆನಿಕಯ್ ಸ್ಪಸ್ಥ್ ನಿದೊನ್ ಆಸಾತ್.

ವೆಗಿಂ ಉಟಲ್ಲಿಂ ಸುಕ್ಣಿಂ ಮೊಗಾಚಿಂ ಗಾಣಾಂ ಗಾಯ್ತ್ ಆಸಾತ್. ವೆಗಿಂ ಉಟಲ್ಲ್ಯಾ ಕಿಡ್ಯಾಂಕ್ ಹೊ ಜಿವಾಚೊ ಸಂಚಿಕಾರ್ ಜಾವ್ಯೆತ್, ಪುಣ್ ಕಾನಾಂಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಗೊಡ್ ಸಂಗೀತಾಚೊ ಹೊ ಸಳ್ಸಳೊ ಮ್ಹಣ್ಚ್ಯಾಕ್ ದುಬಾವ್ ನಾ.

ಮಾಗೀರ್ ರುಕಾಚ್ಯಾ ಪಾಲ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಥಂಡ್ ಫಾಂತ್ಯಾಚೆಂ ವಾರೆಂ ಹಳ್ವಾಯೆನ್ ಸುಂಯ್ಪಿತಾ ಆನಿ ಮಾಗೀರ್ ಸುಳ್ಸುಳೊ ವ್ಹಾಳ್ ಮೊಗಾನ್ ಮುರ್ಮುರ್‍ತಾ.  ಆನಿ ಮಾಗೀರ್ ತಳ್ಯಾಚ್ಯಾ ಪೊಟ್ಟ್ಯಾ ಲ್ಹಾರಾಂನಿ ಉಟಯಿಲ್ಲೊ ಗೊಡ್ಸೊ ಆವಾಜ್, ಆನಿಕಯ್ ಬೊಂಗ್ಯಾಂನಿ ಸಪ್ಣೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಸಾಳ್ಕಾಂಚ್ಯಾ ಪಾಕ್ಳ್ಯಾಂಕ್ ಪೊಕ್ರಿ ಉಮೆ ದಿತಾ!
ನಾ, ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಸಪ್ಣಾಂಚೆ ಹೆ ಆವಾಜ್ ಮಾತ್ರ್ ತುಕಾ ಸಂತೊಸಾಚ್ಯಾ ಮಿರಿಯಾಂನಿ ನಿದಾಯ್ನಾಂತ್.  ಬಗರ್ ಆಯ್ಕೊಂಕ್ ಮನ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಕಾನಾಂಕ್ ಆವಾಜಾಂಚೊ ದುಕೊಳ್ ನಾ.  ವಾವ್ರಾಡಿ ಮುಸಾಂಚೊ ತೊ ಬೆಸಾಂವಭರೀತ್ ಬುಜ್ಬುಜೊ ಆಸ್ಯೆತ್; ವಾ ಮಸ್ತೆಲ್ಲ್ಯಾ ಪಾಡ್ಯಾಚಿ ಹಲ್ಕಂದಾಂವ್ಚಿ ಹಾಂಬೆವ್ಣಿ ಆಸತ್; ವಾ ಲಡಾಯೆಚ್ಯಾ ನಾಳಿಂಚಿ ಮರ್ಣಾಚಿ ಗಾಜೊವ್ಣಿ ಆಸ್ಯೆತ್; ವಾ ನಾಚ್ಪಿಣಿಚ್ಯಾ ಪಾಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಪಾಂಯಜಣಾಂಚೆ ಝಣ್ ಝಣ್ ಜಾವ್ಯೆತ್ - ಕಾನ್ ಮಾತ್ರ್ ಹೊ ಆಂಗ್ ಕಾಡ್ಪಿ ನಾದ್  ವಾ ಸಂತೊಸಾಚೊ ಸಳ್ಸಳೊ ಕೈದ್ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ.  ಆನಿ ಹ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಆವಾಜಾಂಚ್ಯಾ ವೈಭವಾಂತ್ ಅಂತ್ರಳಾಂತ್ ಉಬೊಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾ.
ಆನಿ ಮಾಗೀರ್ ಹೆರ್ ಇಂದ್ರಿಯಾಂ ಮರೊನ್ ಪಡ್ಲ್ಯಾರಯ್ ಪರ್‍ವೊ ನಾ.

ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಏಕ್ ಗಾದ್ ಆಸಾ: ‘ನಾದ್ ಜಾಯ್ ಕಾಂಶಾಚೆ, ಕಾನ್ ಜಾಯ್ ಸೊಂಶಾಚೆ’.  ಮನ್ಶಾಚಿ ಜಾತ್ ಹಾಂಚೆರ್ ಇತ್ಲಿ ಮೊಸ್ರಾಳಿ ಜಾಲ್ಯಾ ಕಿ ತಿ ತೆ ಹುಶಾರಾಯೆಚ್ಯಾ ಭೊರ್‍ಯಾಂಕ್, ಲ್ಹಾನ್ ಸಾನ್ ಸೊಂಶಾಂಕ್ ಕಾನಾಂನಿ ಧರ್‍ನ್ ಉಬಿ ಕರ್‍ತಾ!  ಹ್ಯಾ ಕಾನಾಂಚೆಂ ಗುಣಗಾನ್ ಸಂಪೊಂವ್ಚೆ ಆದಿಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಆನಿ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಕಾನಾಂಕ್ ತೊ ಆವ್ಕಾಸ್ ಒದ್ಗಾಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾದಮಿಕ್ ಹಾಂವ್ ಕಾಳ್ಜಾಂತ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಭಾರಿ ಆಸಾಂ.  ಆತಾಂ ಏಕ್ ತಾಳ್ಣಿ ಯೆತಾ, ಮ್ಹಜೆ ಭಾಷೆಚೆಂ ಸಂಗೀತ್, ತಿ ಭಾಸ್ ಕಳಿತ್ ನಾತಲ್ಲ್ಯಾ ಕಾನಾಂಕ್ ಕಶೆಂ ಆಯ್ಕತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂಚ್ ಮ್ಹಜೆಂ ಕುತೂಹಳ್.  ತ್ಯಾ ದೆಕುನ್ ಥೊಡೆ ಸಬ್ದ್ ಮ್ಹಜೆಚ್ ಭಾಶೆನ್ ಸಾಂಗ್ತಾಂ:

           ‘ಆಯ್ಕೊಂಚಿ ತಾನ್ ದೆಕುನ್
            ಮಾಗ್ಲೆ ಸೊಂಶಾಚೆ ಕಾನ್
            ಆತಾಂ ನಾಕಾ ಮ್ಹಜೆ ಕಾನ್ ಧರುಂ
            ತುಮ್ಕಾಂ ದೇವ್ ಬರೆಂ ಕರುಂ’.

(1990 ಫೆಬ್ರೆರ್ 20 ವೆರ್ ನವ್ಯಾ ದಿಲ್ಲಿಂತ್, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾದಮಿಚ್ಯಾ ಪುರಸ್ಕಾರ್ ವಿತ್ರಾವ್ಣೆವೆಳಿಂ ಶ್ರೀ ಚಾ.ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾನ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಇಂಗ್ಲೆಜ್ ಭಾಷಣಾಚೊ ಹೊ ಕೊಂಕಣಿನ್ ಅನುವಾದ್)