ಮಾತಿಯೆಚೆ ಮನೀಸ್ ರಾಯಾಪರಿಂ ದುಕಾಂ ಗಳಯ್ತಾತ್
ದುಕಾಂ ಗಳಂವ್ಚೆ ರಾಯ್
ಪಿಯೆವ್ನ್ ತರೀ ದುಕಾಂ ಝರಿ
ಜಿಯೆತಾತ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾರಿ
ರಾಯಾಂಪರಿಂ.
ವ್ಹಾಳವ್ನ್ ದುಕಾಂ ಖಾಂಚಿವೆರಿ
ಪಿಯೆತಾತ್ ಅಮೃತಾಪರಿಂ
ಮೊರಾಸರಿ.
ಫಕತ್ ಆಂಗಾರ್
ಕೊಪೊ ಪಾಪೊ
ಪೋಟ್ ಮಾತ್ರ್
ಥಂಡ್ ಥಾಪೊ
ದುಕಾಂಕ್ ಕಿತ್ಲೊ ನಫೊ? (ನಫೊ=ಲಾಭ್)
ವಿಣ್ಗ್ಯಾ ಆಂಗಾರ್, ಝಗ್ಡೊನ್ ತರೀ
ಮಾತಿ ಮುರ್ಡುನ್ ಪೋಟ್ ರಿತೆಂ
ಜಿಯೆಂವ್ಚೆಂ ಕಶೆಂ ಶಾಣ್ಯಾಪರಿಂ?
ಅರ್ಧೆಂ ಭರೊನ್, ಅರ್ಧೆಂ ಹಾರ್ವೊನ್
ಮಾತ್ಯೆಕ್ಚ್ ವೆಚೆಂ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ರಗ್ಡೊನ್
ಜಳ್ಚೆ ಮೆಣಾವಾತಿಪರಿಂ.
-ಪಂಚು, ಬಂಟ್ವಾಳ್
ಹಾಂವೆಂ ಪಳಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಹಿಂದಿ ಪಿಂತುರಾಂ ಪಯ್ಕಿ, ವಯ್ಲೆ ಕವಿತೆಕ್ ತೀನ್ ಪಿಂತುರಾಂ ಲಾಗು ಜಾತಾತ್. ಗುರುದತ್ತಾಚೆಂ ‘ಪ್ಯಾಸಾ’, ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾಚೆಂ ‘ಅಮರ್ಪ್ರೇಮ್’, ಶಾರುಕ್ ಖಾನಾಚೆಂ ‘ದೇವ್ದಾಸ್’.
ಹ್ಯಾ ಪಿಂತುರಾಂನಿ ಹೆ ಕವಿತೆಂತ್ ಲಿಖ್ಲ್ಲೆಪರಿ ‘ಮಾತಿರಗ್ಡೊನ್’ ಗುರುದತ್ತ್ ಜಾಂವ್, ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಜಾಂವ್, ಶಾರುಕ್ ಖಾನ್ ಜಾಂವ್ ಮೊರನಾ. ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯಾ ‘ಮಾತಿ ರಗ್ಡೊನ್ ಮಾತಿಯೆಕ್ ವೆಚ್ಯಾ ದುಬ್ಳ್ಯಾ’ ಬರಿ ಮೊಗಾ ಖಾತಿರ್ ವ ಕಲೆ ಖಾತಿರ್ ಸೊರೊ ಪಿಯೆವ್ನ್ ಮರ್ತಾತ್.
ದೇವ್ದಾಸಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಸೊರ್ಯಾಕ್ ಶರಣ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ದೇವ್ದಾಸಾಕ್ ಪಳಯಿಲ್ಲೊ ಕೊಣೀ ತೊ ಚೂಕ್ ಕರ್ತೆತ್ ಆಸಾ, ಭೆಶ್ಟೆಂಚ್ ಜಿಣಿ ಪಾಡ್ ಕರಿತ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ಭೊಗನಾ. ತಾಚೆ ಸಂಗಿಂ ಪ್ರೇಕ್ಶಕೀ ರಡ್ಟಾ. ಹೆ ದುಖಿಚೊ ಉಜೊ ಫಕತ್ ಸೊರ್ಯಾನ್ ಮಾತ್ರ್ ಥಾಂಬಯೆತ್ ಮ್ಹಣ್ ಮಾಂದ್ತಾ. ಥೊಡ್ಯಾ ಸಂದರ್ಭಾಂನಿ ಹಿರೊಚ್ಯಾಕಿ ಚಡ್ ಪ್ರೇಕ್ಶಕಾಚೆಂ ಕಾಳಿಜ್ ಭೆಸಾಂ ಜಾತಾ.
ಅಸಲ್ಯೊ ಸರ್ವ್ ಟ್ರ್ಯಾಜಿಡಿ ರುಪ್ಯಾಳ್ ಪರ್ದ್ಯಾರ್ ಜಿಕ್ತಾತ್. ದೊಳ್ಯಾಂನಿ ದುಖಾಂಚ್ಯೊ ಝರಿ ವ್ಹಾಳ್ತಾತ್. ದೇವ್ದಾಸಾಚಿ ವ ತ್ಯಾ ಪಿಂತುರಾಚಿ ಸಗ್ಳಿ ಜಿಣಿ ಏಕ್ ಕಾಳಿಜ್ ಶಿಂದ್ಚ್ಯಾ ಡಯ್ಲಗಾಂತ್ ಆಟಾಪ್ಲ್ಯಾ.
ಬಾಬುಜಿನೇ ಕಹಾ ಗಾಂವ್ ಚೋಡ್ದೊ
ಸಬ್ನೆ ಕಹಾ ಪಾರೊಕೊ ಚೋಡ್ದೊ
ಪಾರೊನೆ ಕಹಾ ಶರಾಬ್ ಚೋಡ್ದೊ
ಆಜ್ ತುಮ್ನೆ (ಚಂದ್ರಮುಖಿ) ಕಹ್ ದಿಯಾ ಹವೇಲಿ ಚೋಡ್ದೊ
ಏಕ್ ದಿನ್ ಆಯೆಗಾ ಜಬ್ ವೊ ಕಹೆಂಗೆ, ದುನಿಯಾ ಹಿ ಚೊಡ್ ದೊ!
ಮ್ಹಜೆಂ ಆಂಗ್, ಹೆಂ ಬರಯ್ತಾನಾ ಆತಾಂಯ್ ಶಿರ್ಶಿರ್ತಾ. ಕಶ್ಟ್, ಅನಿಶ್ಟ್, ಲ್ಹಾರಾಂ ವಯ್ರ್ ಲ್ಹಾರಾಂ ಆಯಿಲ್ಲೆ ಪರಿಂ ಯೆತಾನಾ ದೇವ್ದಾಸಾಕ್ ಸೊರ್ಯಾಶಿವಾಯ್ ದುಸ್ರಿ ವಾಟ್ಚ್ ನಾ ಮ್ಹಣ್ ಭೊಗ್ತಾ. ಹೆಂ ಚಿಂತಾನಾ ಚಾಪ್ರಾಚ್ಯಾ ‘ಹಾಡ್ ಚೆಡ್ವಾ ಬುಡ್ಕುಲೊ ಲಕಯ್ ತಳ್ಯಾಂತ್’ ಕವಿತೆಚೊ ಪರ್ಮಳ್ ನಾಕಾ ಫುಡಾಂಕ್ ಮಾರನಾಸ್ತಾಂ ರಾವನಾ. ತಳ್ಯಾಂತ್ ಬುಡ್ಕುಲೊ ಲಕಂವ್ಚೆಂ ಚೆಡುಂ ನಿಮಾಣೆ ಘಡಿಯೆ ಯೆನಾ. ಪೂಣ್ ಯೆನಾತ್ಲ್ಲೆ ವರ್ವಿಂ ರಾಕೊನ್ ರಾವ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಚಲ್ಯಾಚೊ ಫುಡಾರ್ ಚಾಪ್ರಾ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಚ್ಯಾ ನಿರ್ದಾರಾಕ್ಚ್ ಸೊಡ್ತಾ. ಪುಣ್ ಹಿ ಕವಿತಾ ಕಾಳಿಜ್ ಜರೂರ್ ಶಿಂದ್ತಾ.
ಪಂಚು ಬಂಟ್ವಾಳಾಕ್ ಸಬಾರ್ ತೆಂಪಾ ಥಾವ್ನ್ ಹಾಂವ್ ವೊಳ್ಕತಾಂ. ಖರ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚೊ ವೆಕ್ತಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ್ ‘ಝೆಲೊ’ ಪತ್ರಾಚೊ ಸಂಪಾದಕ್. ವ್ಯವಹಾರೀ ಆಸಾ. ಆಮ್ಚಿ ವೊಳಕ್ ಜಾಂವ್ಚೆ ಪಯ್ಲೆಂ ತಾಣೆ ‘ರಾಕ್ಣೊ’ರ್ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಎಕೆ ಕಾಣಿಯೆಕ್ ಬಹುಮಾನ್ ಲಾಭ್ಲ್ಲೆಂ. ದುದಾಗಾರಾಂಚ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯಾಂಚಿ, ಕೊ-ಓಪ್-ಸೊಸಾಯ್ಟಿಚಿ ಕಾಣಿ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಉಡಾಸ್. ತೆ ಕಾಣಿಯೆಚ್ಯಾ ಪಿಂತುರಾರ್ ಬಯ್ಲಾಚೆ ಗಾಡಿಯೆರ್ ಬಸ್ಲೆಲ್ಯಾ ವೆಕ್ತಿಚೆಂ ಪಿಂತುರ್ ಆಸ್ಲ್ಲೆಂ. ತೆದ್ನಾಂ ಮ್ಹಜಿ ಸಮ್ಜಣಿ ಏಕ್ ಸೆಂಟಿಮಿಟರ್ ಮಾತ್ರ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ‘ಬಂಟ್ವಾಳಾಂತಿ ಬಹುಮಾನ್ ಜಿಕ್ಚೆ ಸಾಹಿತಿ ಆಸಾತ್ಗೀ?!’ ಮ್ಹಣ್ ಆಜಾಪ್ ಪಾವ್ಲ್ಲೊಂ.
ಪರಿಚಯ್ ಮುಲಾಖತ್ ಜಾವ್ನ್ ವೊಳ್ಕಿಂತ್ ಬದ್ಲತಾನಾ, ತೊ ಏಕ್ ಖರ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚೊ ವೆಕ್ತಿ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಗಜಾಲ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ಭಾರಿಚ್ ಖರೆ ರಿತಿನ್ ಖಚಿತ್ ಜಾಲಿ. ಕೊಂಕ್ಣಿ ಸಮಾಜಿಂತ್ ಮ್ಹಣ್ ನ್ಹಯ್ ಖಂಚಾಯೀ ಎಕೆ ಸಮಾಜೆಂತ್ ಥೊಡ್ಯಾಂಕ್ ಆಪ್ಣಾಚೆ ಗರ್ಜೆಕ್ ವಾಪರ್ಚೆ ವೆಕ್ತಿ ಆಸಾತ್. ಹಿ ವಾಪರ್ತೆಲ್ಯಾಚಿ ಚೂಕ್ ನ್ಹಯ್ ಬಗರ್ ವಾಪರಾಕ್ ಬಲಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಚಿ ಚೂಕ್. ಹೆಂ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮ್ಯೀ ಜಾವ್ಯೆತ್. ಪೂಣ್ ಪಂಚು ತಸಲೊ ಗಿರಾಯ್ಕಚ್ ನ್ಹಯ್.
ಪೊಟಾಕ್ ನಾಸ್ತಾಂ ಪೊಟ್ ಫುಗ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಚಿಂ ಪಿಂತುರಾಂ ಕಾಡ್ನ್ ತಸ್ವಿರೆಚ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧ್ಯಾಂತ್ ಇನಾಮ್ ಜಿಕ್ಲ್ಲೆ ಜಾಯ್ತೆ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ್ ಆಸಾತ್. ಪೂಣ್ ಹಾಂಚೆ ಪಯ್ಕಿ ಕಿತ್ಲ್ಯಾ ಜಣಾಂಕ್ ತಿಂ ಫಕತ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ವ ಒಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಜಾತಾತ್ ತೆಂ ದೇವ್ಚ್ ಜಾಣಾ.
ಹೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಶ್ರೇಶ್ಟಾಂತ್ಲೆ ಶ್ರೇಶ್ಟ್ ಕವಿಕ್ ವಿಂಚ್ಚೆ ಬದ್ಲಾಕ್ ಸಂಪ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಶ್ರೇಶ್ಟ್ ಕವಿತೆ ಖಾತಿರ್ ಕವಿತಾ ಕುಡ್ಯಾಂತ್ ಝೊಂಪಯ್ ಮಾರ್ತಾನಾ ದೊಳ್ಯಾಂಕ್ ಮನಾಕ್ ರುಚ್ಲೆಲಿ ಕವಿತಾ ‘ದುಖಾಂ ಗಳಂವ್ಚೆ ರಾಯ್’. ಕೆದ್ನಾಂಯ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕವಿತೆಂತ್ಲೆ ಥೊಡೆ ಸಬ್ದ್ ಅರ್ತ್ ಜಾಯ್ನಾತ್ಲೆ ವೆಳಿಂ ಚಡಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ಮೆಲ್ವಿನ್ ಲುದ್ರಿಗಾಲಾಗಿಂ ಹಾಂವೆಂ ಸಮ್ಜಣಿ ಘೆಂವ್ಚಿ ಆಸಾ. ಹೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಕವಿ ವೊಳ್ಕಿಚೊ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತಾಕಾಚ್ ಫೋನ್ ಕೆಲೆಂ. ಕವಿತೆಂತ್ಲೊ ‘ನಫೊ’ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಸಬ್ದ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಅರ್ತ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ನಾತ್ಲ್ಲೊ. ಪಂಚು ಮ್ಹಣಲೊ ತ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಚೊ ಅರ್ತ್ ‘ಲಾಭ್’ ಮ್ಹಣೊನ್. ಕವಿತಾಯ್ ವಾಚೊನ್ ಸಾಂಗ್ಲಿ.
ಪಿಯೆವ್ನ್ ತರೀ ದುಕಾಂ ಝರಿ
ಜಿಯೆತಾತ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾರಿ
ರಾಯಾಂಪರಿಂ.
ವ್ಹಾಳವ್ನ್ ದುಕಾಂ ಖಾಂಚಿವೆರಿ
ಪಿಯೆತಾತ್ ಅಮೃತಾಪರಿಂ
ಮೊರಾಸರಿ.
ಮೊರಾಸರಿ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಂತ್ ಟ್ರ್ಯಾಜಿಡಿ ಝಳ್ಕತಾ. ಹೆ ವಿಶಿಂ ಇಲ್ಲೆಶೆಂ ಉಲವ್ಣೆಂ ಫೊನಾರ್ ಚಲ್ತಾನಾ ‘ಹಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ದುಬ್ಳ್ಯಾಲೊಕಾಚಿ ಪರಿಗತ್!’ ಮ್ಹಣಾಲೊ ಪಂಚು.
ಹಾಂವ್ ಹೆ ಪರಿಗತೆ ಥಾವ್ನ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾಲ್ಲೊ ವೆಕ್ತಿ. ಇಲ್ಲೆಶೆಂ ಮಾತಿಯೆಚೆಂ ಕಾಮ್ಯೀ ಕೆಲಾಂ. ಥೊಡೆ ದೀಸ್. ಪೂಣ್ ಜಿಣಿಭರ್ ಮಾತಿ ಮುಡ್ಡೊಂಚೆ ಆನಿ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಮೆಳ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಶೆಂಭರ್ ರುಪ್ಯಾಂತ್ ವ ದಿಸಾಚೆ ಕುಲಿಂತ್ ಸೊರೊ ಪಿಯೆವ್ನ್ ‘ದುಖಾಂ ಗಳೊಂವ್ಚೆ ರಾಯ್’ ಕಿತ್ಲೆ ನಾಂತ್!
ಹಾಂಗಾಸರ್ ಕವಿತೆಚೆಂ ಮಹತ್ವ್ ದುಬ್ಳ್ಯಾಂಚೆ ಜಿಣಿಯೆ ಥಂಯ್ ಸ್ಪಂದನ್ ದಾಕಯ್ತಾ. ತಶೆಂ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಥಂಯ್ ಏಕ್ ಸೊಭಾಯೆಚಿ ನಂಯ್ ಹೆ ಕವಿತೆಂತ್ ವ್ಹಾಳ್ತಾ. ಭಿರ್ಮತ್ ಭಾವ್ಡೊ ಮೊರಾಸರಿ ಅಮೃತ್ ಪಿಯೆವ್ನ್ ದುಖಾಂ ಗಳೊಂವ್ಚೊ ‘ರಾಯ್’ ಜಾತಾ. ಹಾ ಕಟಾ ಕಟಾ! ಕಸಲೊ ವಿಪರ್ಯಾಸ್, ಕಸಲಿ ಭಿರ್ಮತ್.
ಹಿ ಭಿರ್ಮತ್ ಭೋವ್ ಸುಕ್ಶಿಮಾಯೆನ್ ಕವಿತೆಚೊ ವಿಚಾರ್ ಸಮ್ಜೊಂಚೆ ಪ್ರೇತನ್ ಕೆಲೆ ಶಿವಾಯ್ ಭಿಲ್ಕುಲ್ ಮತಿಕ್ ಝಳ್ಕನಾ.
‘ಅಮಾನುಶ್’ ಶಕ್ತಿಸಾಮಾಂತ್ ದಿಗ್ದರ್ಶಕ್ ಆನಿ ಉತ್ತಮ್ ಕುಮಾರ್ ನಾಯಕ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಪಿಂತುರಾಂತೀ ಏಕ್ ಪದ್ ಝಳ್ಕತಾ.
‘ದಿಲ್ ಏಸಾ ಕಿಸಿನೇ ಮೆರಾ ಥೊಡಾ!
ಬರ್ಬಾದಿಕೀ ತರಫ್ ಏಸಾ ಮೊಡಾ!’
ಪವಿತ್ರ್ ಗೃಂಥಾಂತ್ ಪ್ರಸಂಗೀನ್ (ಎಕ್ಲೆಸಿಯಾಸ್ಟಿಸ್) ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಬರಿ ‘ವ್ಯರ್ಥಚ್ ವ್ಯರ್ಥ್’.
ಪುಣ್ ಹೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ ಪರ್ದ್ಯಾರ್ ಸೊಭಿತ್ ದಿಸ್ತಾ. ಬುಕಾರ್ ಸೊಭ್ತಾ. ಕವಿತೆಂತ್ ಸುಕ್ಶಿಮ್ ಜಾತಾ, ಪುಣ್ ವಾಸ್ತವಿಕ್ ಜಿಣಿಯೆಂತ್ ಚಡ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕೊಣಿ ‘ಛೇ’ ಮ್ಹಣ್ತಿತ್.
ಆತಾಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಭೆಂ ದಿಸ್ಚೆಂ ಉಗ್ರವಾದಿಂಚೆಂ. ದೋನ್ ಅಕ್ಶರಾಂ ‘ಎಚ್ಎಮ್’ ಕಾಳಿಜ್ ಥರ್ತರಾಯ್ತಾತ್. ಸಡನ್ನ್ ಹಾಂವೆಂ ಪಾಡ್ಯಾ ಬರಿ ಜಾವ್ನ್ ಥಾಪೊ ಥಾಪೊ ಶೆಣ್ ಘಾಲ್ಚೆಂ ದೃಶ್ಯ್ ಕಶೆಂಗಿ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಉಗ್ತ್ಯಾಚ್ ದೊಳ್ಯಾಂ ಮುಖಾರ್ ಸ್ಪಶ್ಟ್ ರಿತಿನ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾತಾ. ‘ಭೆಜಾ ನಹಿಂ ಕ್ಯಾ!’.
ಭೆಜೊ ಇಲ್ಲೊ ಆಸಾ. ಮ್ಹಣ್ಜೆ ಪಿಯೆವ್ನ್ ಲೇಲೆ ಘಾಲ್ಚೆ ಸಕ್ಕಡ್ ಪಂಚುಚೆ ಕವಿತೆಂತ್ ಆಸ್ಚೆ ದುಖಾಂ ಗಳಂವ್ಚೆ ರಾಯ್ ನ್ಹಯ್. ಹಾಂತುನ್ ಥೊಡೆ ಕಠೀಣ್ ನಶ್ಟೆಯ್ ಆಸಾತ್. ಪುಣ್ ಬೆಜಾರಾಯೆಕ್ ವ ಸಮಾಜೆಚ್ಯಾ ಸೊ ಕೊಲ್ಡ್ ಸಿಸ್ಟಮಾಕ್ ವಳಗ್ ಜಾವ್ನ್ ಪಿಯೆಂವ್ಚೆ ಥೊಡೆ ಆಸಾತ್. ತಾಂಚಿ ಭಿರ್ಮತ್ ಪಾವಜೆ ಪಡ್ಟಾ, ತಾಂಕಾಂ ಬರ್ಯಾಕ್ ಪಾವೊಂವ್ಕ್ ಸಮಾಜಿನ್ ಏಕ್ ಪ್ರೇತನ್ ಕರಿಜೆ ಪಡ್ತಾ.
ನಿಮಾಣೆ-ಮಾತಿಯೆಂತ್ ಜಿಯೆವ್ನ್ ಮಾತಿಯೆಕ್ ವೆಚೆಂ, ವಾತಿ ಪರಿಂ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಪಂಚುಚೊ ಪಂಚ್ ಕಾಳಿಜ್ ಕಡಯ್ತಾ.
-ಜೆರಿ ರಸ್ಕಿಂಞ ಆಂಜೆಲೊರ್
